નવી દિલ્હી, 10 નવેમ્બર: શિયા ઇસ્લામિક ધર્મગુરુ મૌલાના હસન અલી રાજાનીએ ઈરાકની વર્તમાન રાજકીય, આર્થિક અને સુરક્ષા સ્થિતિ અંગે ગંભીર ચિંતા વ્યક્ત કરતાં જણાવ્યું છે કે ઈરાનની પ્રાદેશિક નીતિઓ, અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચેનું યુદ્ધ તથા હોર્મુઝની સામુદ્રધુનીમાં સર્જાયેલા અવરોધોને કારણે ઈરાકની અર્થવ્યવસ્થાને અસાધારણ નુકસાન થયું છે.ઈરાકના વિદેશ મંત્રી ફુઆદ હુસૈનના જણાવ્યા અનુસાર, યુદ્ધ દરમિયાન ઈરાકને આશરે 60 અબજ અમેરિકી ડોલરનું નુકસાન થયું છે. મૌલાના રાજાનીએ આ આંકડાને ગંભીર ચેતવણી ગણાવીને સવાલ ઉઠાવ્યો હતો કે ઈરાકને વારંવાર પ્રાદેશિક સંઘર્ષોમાં શા માટે ધકેલવામાં આવે છે?તેમણે સવાલ કર્યો કે ઈરાન સાથે જોડાયેલા સશસ્ત્ર જૂથોને ઈરાકની ધરતીનો ઉપયોગ એવી પ્રવૃત્તિઓ માટે કરવાની છૂટ શા માટે આપવામાં આવી રહી છે, જે દેશની સુરક્ષા અને રાષ્ટ્રીય હિતોને નુકસાન પહોંચાડી શકે છે? ઈરાકની જનતા દાયકાઓથી યુદ્ધ, આતંકવાદ અને રાજકીય અસ્થિરતાનો સામનો કરી ચૂકી છે. હવે દેશને ફરી વિનાશ તરફ ધકેલવો કોઈ પણ સંજોગોમાં સ્વીકાર્ય ન હોવો જોઈએ.મૌલાના રાજાનીએ જણાવ્યું હતું કે ઈરાનને ઈરાક સાથે ધાર્મિક, વ્યાપારી, રાજદ્વારી અને ભાઈચારાના સંબંધો જાળવવાનો સંપૂર્ણ અધિકાર છે. પરંતુ આ સંબંધો ઈરાકની આંતરિક રાજનીતિ, સશસ્ત્ર સંગઠનો અથવા સાર્વભૌમ રાષ્ટ્રીય નિર્ણયો પર પ્રભાવ પાડવાનું માધ્યમ બનવા જોઈએ નહીં. ઈરાકનો ઉપયોગ કોઈ અન્ય દેશના પ્રાદેશિક રાજકીય એજન્ડાને આગળ વધારવા માટે ન થવો જોઈએ. તેમણે મુક્તદા અલ-સદ્રના આ વલણને સમર્થન આપ્યું હતું કે ઈરાકના રાજકીય અને રાષ્ટ્રીય નિર્ણયો બગદાદમાં થવા જોઈએ, તેહરાન કે અન્ય કોઈ વિદેશી રાજધાનીમાં નહીં. ઈરાકની સાર્વભૌમત્વનું રક્ષણ કરવું, સરકારી સંસ્થાઓને મજબૂત બનાવવી અને રાષ્ટ્રીય હિતોનું જતન કરવું એ દરેક ઈરાકી નાગરિકની સામૂહિક જવાબદારી છે.મૌલાના રાજાનીએ વધુમાં જણાવ્યું હતું કે ઈરાકે પોતાના રાષ્ટ્રીય હિતોને ધ્યાનમાં રાખીને અમેરિકા સાથેના રાજદ્વારી, આર્થિક અને સુરક્ષા સંબંધો જાળવવા તથા વધુ મજબૂત બનાવવા જોઈએ. વોશિંગ્ટન સાથે સહયોગ કરવાનો અર્થ એવો નથી કે ઈરાકે કોઈ અન્ય દેશ વિરુદ્ધના યુદ્ધમાં જોડાવું જ પડે. તેના બદલે ઈરાકે એવા સંતુલિત આંતરરાષ્ટ્રીય સંબંધો વિકસાવવા જોઈએ, જે તેની અર્થવ્યવસ્થા, સુરક્ષા અને સાર્વભૌમત્વનું રક્ષણ કરે.તેમણે ચેતવણી આપી હતી કે જો ઈરાક પોતાની ધરતીને ઈરાન અને અમેરિકા વચ્ચેના સંઘર્ષનું યુદ્ધમેદાન બનવા દેશે અને ઈરાન સાથે જોડાયેલા સશસ્ત્ર જૂથો રાષ્ટ્રીય સરકારની સત્તાથી બહાર જઈને પોતાની રીતે શક્તિનો ઉપયોગ કરશે, તો દેશ વધુ ગંભીર આર્થિક, રાજકીય અને માનવીય સંકટમાં ફસાઈ શકે છે. આવી પરિસ્થિતિ ઈરાકને લાંબા સમય સુધી ચાલનારા વિનાશક સંઘર્ષ તરફ ધકેલી શકે છે, જેના પરિણામો આવનારી પેઢીઓએ પણ ભોગવવા પડી શકે છે.મૌલાના રાજાનીએ જણાવ્યું હતું કે પોપ્યુલર મોબિલાઇઝેશન ફોર્સિસ (PMF), જેને હશદ અલ-શાબી તરીકે ઓળખવામાં આવે છે, સહિત તમામ સશસ્ત્ર સંગઠનોએ ઈરાકના બંધારણ, ચૂંટાયેલી સરકાર અને રાષ્ટ્રીય સૈન્ય કમાન્ડના અધિકાર હેઠળ જ કામ કરવું જોઈએ. કોઈ પણ સંગઠનને ઈરાકના રાષ્ટ્રીય હિતોની વિરુદ્ધ સ્વતંત્ર લશ્કરી કાર્યવાહી કરવાનો અથવા પડોશી દેશો પર હુમલા કરવા માટે ઈરાકની ધરતીનો ઉપયોગ થવા દેવાનો અધિકાર હોવો જોઈએ નહીં.નજફની ધાર્મિક સત્તા અને મહાન આયતુલ્લાહ સૈયદ અલી અલ-સિસ્તાનીના વિશિષ્ટ ધાર્મિક સ્થાનનું સન્માન કરતાં મૌલાના રાજાનીએ ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે શિયા ઇસ્લામને કોઈ એક દેશની સરકાર અથવા તેની રાજકીય નીતિઓ સાથે બાંધી શકાય નહીં. શિયા હોવાનો અર્થ ઈરાન સરકારની દરેક નીતિને સમર્થન આપવું એવો થતો નથી.તેમણે વધુમાં જણાવ્યું હતું કે ઈરાક, સીરિયા, લેબનોન અને યમનનું ભવિષ્ય તે દેશોની જનતા અને તેમની સાર્વભૌમ સરકારોએ જ નક્કી કરવું જોઈએ. ઈરાન સહિત કોઈ પણ બાહ્ય દેશે આ દેશોની આંતરિક બાબતોમાં હસ્તક્ષેપ કરવો જોઈએ નહીં.મૌલાના રાજાનીએ અંતમાં જણાવ્યું હતું કે ઈરાકે યુદ્ધ, પ્રોક્સી રાજનીતિ અને સશસ્ત્ર જૂથોના વર્ચસ્વને બદલે શાંતિ, વેપાર, શિક્ષણ, રોજગાર અને રાષ્ટ્રીય પુનર્નિર્માણનો માર્ગ પસંદ કરવો જોઈએ.તેમણે ભારપૂર્વક કહ્યું હતું કે, “ઈરાકની સાર્વભૌમત્વ એ ઈરાકની જનતાનો અધિકાર છે. બગદાદને લગતા નિર્ણયો બગદાદમાં જ થવા જોઈએ, તેહરાન કે વોશિંગ્ટનમાં નહીં.”